Serwis jest efektem współpracy Ambasady USA w Polsce i Fundacji Instytut Spraw Zagranicznych

May 27

Amerykański konserwatyzm a Europa

Founding FathersW Stanach Zjednoczonych Ameryki bycie konserwatystą to ,,konserwowanie’’ zasad rewolucji amerykańskiej. W związku z tym, że rewolucja amerykańska hołubiła liberalizm w jego klasycznej formie, konserwatyzm amerykański to zachowanie liberalizmu. W Europie natomiast funkcjonuje konserwatyzm spod znaku ,,tronu i ołtarza’’, gdzie głównym zadaniem konserwatysty będzie obrona prerogatyw króla i Kościoła przed zakusami nowoczesnej nauki, kapitalizmu i demokracji.
Konserwatysta amerykański oczywiście podobnie jak konserwatysta europejski wśród cnót wymieni: przyzwoitość, patriotyzm, jedność narodową, przywiązanie do rodziny. Ciekawym zagadnieniem będzie natomiast wiara w Boga. Konserwatysta amerykański często nie wierzy w Boga, nie musi wierzyć żeby być konserwatystą. Ogromna większość konserwatystów uważa, że istnieją uniwersalne normy moralne, których należy przestrzegać. W USA można wyróżnić trzy nurty konserwatyzmu: tradycjonalizm, libertarianizm i neokonserwatyzm. Tradycjonaliści pojawiają się na scenie amerykańskiej dopiero po wydaniu przez Russela Kirka książki ,Konserwatywny umysł, w roku 1953. Do II wojny światowej amerykański konserwatyzm jest w rozumieniu europejskim liberalizmem nacechowanym poglądem Johna Locke’a. Kirk wydając swój ,Konserwatywny umysł’ spowodował, że konserwatyści podążyli w kierunku Edmunda Burke’a i zaczęli krytykować nowoczesność. Wpływ tradycjonalizmu w USA jest niewielki. Ogromny jest na poziomie kultury, bardzo niewielki na poziomie polityki. Powodem tego stanu rzeczy wydaje się być fakt, iż ustrój USA jest przesiąknięty liberalizmem oraz brak możliwości odwołanie się do tradycji arystokratycznej.
Dla libertarian punktem odniesienia jest John Locke, Adam Smith, John Stuart Mill, Friedrich Hajek. Celem dla libertarian to ciągłe rozszerzanie wolności ekonomicznej i zapewnienie jednostce możliwości wyboru w każdej sytuacji. Przykładem takiej postawy jest postać Janusza Korwin – Mikke, który nawoływał swego czasu do możliwości wyboru czy jechać samochodem w zapiętych pasach bezpieczeństwa czy też nie, twierdząc, ze człowiek sam powinien wybrać jak chcę umrzeć. Libertarianie na państwo opiekuńcze patrzą z dużą niechęcią. Domagają się ograniczenia rządowych wydatków i regulacji prawnych.
Tradycjonalistów i libertarian łączy niechęć do nadmiernej ingerencji państwa oraz wydatków rządowych. Poza tym wszystko ich dzieli. Tradycjonalista wierzy, że to kultura bądź historia są najważniejszymi czynnikami w stosunkach międzyludzkich, dla libertarian takim czynnikiem będzie ekonomia. Nurtem dla którego polityka będzie najważniejsza jest neokonserwatyzm i to on dominuje i ma wpływ na realia polityczne USA. Neokonserwatyści odrzucają Burke’a uważając, że jego wizja nie ma przełożenia do USA bo Ameryka ,,konserwuje” swoje tradycje, tradycje liberalno – demokratyczne. Neokonserwatyści próbują ożywić zasady na których zbudowano Amerykę, demokratyczny sposób życia. Tradycjonaliści tęsknią za arystokratycznymi korzeniami, libertarianie dążą do ograniczenia rządu i technokracji. Neokonserwatyzm pogodzony z amerykańską demokracją jest dziś rzeczywistym konserwatyzmem amerykańskim. Irving Kristal, ojciec założyciel neokonserwatyzmu powiadał, że neokonserwatysta to liberał, który padł ofiarą rzeczywistości. Taki właśnie jest konserwatyzm amerykański. Całkowicie odmienny od europejskiego, bo odmienna była historia narodu amerykańskiego. Inaczej być nie mogło.
Komentarze (1)Add Comment
...
Napisane przez Grzegorz, 2010.06.03 12:49
Europa to rozmaitość postaw i poglądów. Obok Josepha de Maistre'a był i Józef Szujski, którego sposób myślenia można śmiało przyrównać do konserwatyzmu amerykańskiego. Zaś ta krótka nota jest moim zdaniem schematyczna. Co do neokonserwatystów ujmę ich postawę też krótko. ale zupełnie inaczej: neokonserwatysta to konserwatysta, który zapomniał, o co mu chodzi i zrobił na tym interes.

Napisz Komentarz
smaller | bigger

busy
Autor: Kaca Marcin
Drukuj PDF

Ekonomia

najważniejsze informacje z amerykańskiej i globalnej gospodarki

Czytaj więcej >>

Energia

informacje o działaniach wpływających na bezpieczeństwo energetyczne USA i Polski

Czytaj więcej >>

Ekologia

najnowsze trendy i tendencje

Czytaj więcej >>