Serwis jest efektem współpracy Ambasady USA w Polsce i Fundacji Instytut Spraw Zagranicznych

May 16

Prezydenci USA w Polsce

W związku z pierwszą wizytą prezydenta USA Baracka Obamy w Polsce przedstawiamy kalendarium wizyt jego poprzedników. Począwszy od Richarda Nixona w naszym kraju gościli wszyscy prezydenci Stanów Zjednoczonych z wyjątkiem Ronalda Regana, którego kadencja przypadła na okres stanu wojennego i ochłodzenia stosunków polsko-amerykańskich.

 

 

 

 

Richard Nixon: 31 maja – 1 czerwca 1972 

Richard Nixon był pierwszym amerykańskim prezydentem, który odwiedził nasz kraj. Ta wizyta miała duże znaczenie dla stosunków polsko-amerykańskich. Jej rezultatem było podpisanie pierwszego porozumienia konsularnego między Polską a Stanami Zjednoczonymi, a także protokołu o wymianie handlowej i protokołu o współpracy naukowej. Ponadto podpisano umowę o komunikacji lotniczej, umowę o współpracy w dziedzinie nauki i techniki, protokół o poszerzeniu wymiany osobowej i współpracy pomiędzy polskimi i amerykańskimi uczelniami.

Po przylocie na warszawskie Okęcie Nixon powiedział: „Przywożę słowa przyjaźni od całego narodu amerykańskiego dla całego narodu polskiego. Szczególnie gorące pozdrowienia przywożę od milionów Amerykanów, którzy są dumni z polskiego pochodzenia. Amerykanie polskiego pochodzenia wiele wnieśli do potęgi, żywotności i kultury Stanów Zjednoczonych”. Te słowa zapewniły mu duże poparcie amerykańskiej Polonii.

Po rozmowach z Edwardem Gierkiem i przewodniczącym Rady Państwa Henrykiem Jabłońskim Nixon zapewnił, że stosunki dwustronne między Polską a USA będą rozwijane. Podczas wizyty towarzyszył Nixonowi m.in. doradca do spraw bezpieczeństwa Henry Kissinger.

Polska nie była jedynym i najważniejszym celem podróży ówczesnego prezydenta USA. Odwiedził on wcześniej Austrię i Iran, ale przede wszystkim ZSRR, gdzie podpisał z Leonidem Breżniewem układ o ograniczeniu zbrojeń strategicznych (SALT1).

Polacy przyjęli go wówczas bardzo entuzjastycznie, o czym świadczyły tłumy wiwatujące na trasie przejazdu samochodu wiozącego prezydenta USA. Nixonowi wyraźnie to się spodobało, gdyż powiedział swoim doradcom, że odwiedzi nasz kraj ponownie. Zamiaru tego nie udało mu się jednak zrealizować, gdyż w 1974 roku musiał ustąpić w związku z aferą Watergate, a jego miejsce zajął Gerald Ford.

W „Najnowszej historii Polski” prof. Wojciech Roszkowski podsumowuje wizytę Nixona w następujący sposób: „Wymowa polityczna wizyty była jednak dość wątpliwa: odwiedzając Warszawę w drodze powrotnej z Moskwy, w sposób całkowicie nieprowokujący ZSRR, Nixon utwierdził niejako przywódców radzieckich w przekonaniu, że USA uznają bez zastrzeżeń realia w Europie Środkowo-Wschodniej”.

 

Gerald Ford: 28 – 29 lipca 1975

Również kolejni dwaj amerykańscy prezydenci odwiedzili Polskę wracając z Moskwy. Gerald Ford z naszego kraju leciał na konferencję do Helsinek, podczas której przyjęto Akt Końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, zwany też Wielką Kartą Pokoju.

 

 

Jimmy Carter: 29 – 31 grudnia 1977

Polska była jednym z pierwszych krajów, które odwiedził Jimmy Carter. Warto zauważyć, że wysokie stanowiska w jego administracji zajmowali doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Zbigniew Brzeziński, a także syn polskich imigrantów Edmund Muskie (Marciszewski), który w latach 1980 – 1981 był sekretarzem stanu.

Na przyjazd Cartera do Polski czekała ówczesna opozycja, a przede wszystkim działacze Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). W związku z tym, że prezydent znany był ze swego szczególnego zainteresowania walką o prawa człowieka, pojawiła się nadzieja, że nie pozostanie obojętny wobec sytuacji w Polsce. Temat ten miał być poruszony podczas konferencji prasowej przez dziennikarza „Opinii”, pisma wydawanego przez ROPCiO. Dziennikarz ów nie został jednak na konferencję wpuszczony, dlatego zdecydował się wysłać do prezydenta USA telegram ze swoimi pytaniami. W odpowiedzi Carter odesłał autoryzowany wywiad, który później ukazał się na łamach „Opinii”. Był to pierwszy przypadek, kiedy prezydent USA udzielił wywiadu niezależnemu polskiemu pismu.

 

George H. W. Bush: 9 – 11 lipca 1989 i 5 lipca 1992

George Bush senior odwiedził Polskę dwukrotnie. Po raz pierwszy w lipcu 1989 roku. Spotkał się wtedy z Wojciechem Jaruzelskim i pojechał do Gdańska, by zobaczyć się z Lechem Wałęsą. Trzy lata później Bush senior przybył do Polski ponownie, aby uczestniczyć w pogrzebie Ignacego Jana Paderewskiego.

 

 

 

Bill Clinton: 6 – 7 lipca 1994 i 10 - 11 lipca - 1997

W 1994 roku Lech Wałęsa zaprosił do Warszawy Billa Clintona, który oświadczył, że „rozszerzenie NATO nie jest już kwestią „czy”, ale „kiedy i jak”. Tym samym wiadomo już było, że NATO podjęło decyzję o przyjęciu Polski, należało jedynie ustalić termin negocjacji. Tuż przed wizytą prezydenta Polska i NATO przyjęły Indywidualny Program Partnerstwa (5 lipca 1994).

Ponownie Clinton zjawił się tu w 1997 roku i wygłosił słynne przemówienie na Placu Zamkowym. Powtórzył wówczas po polsku słowa „nic o was bez was”, co spotkało się z niezwykle entuzjastyczną reakcją Polaków.

„Wolność odrodziła się tutaj osiem lat temu, kiedy zmieniliście bieg historii. A teraz razem przywróciliśmy Polskę Europie i przywracamy Polsce los, na jaki zasługuje. Sto lat bezpieczeństwa” – powiedział Clinton.

 

George W. Bush: 15 – 16 czerwca 2001, 30 – 31 maja 2003, 8 czerwca 2007

Najczęstszym gościem w Polsce był George W. Bush. Odwiedził on nie tylko w Warszawę i Kraków, ale także Gdańsk i Hel. Podczas swojej pierwszej wizyty towarzyszyli mu sekretarz stanu Colin Powell i doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Condolezza Rice. Wraz z prezydentem Kwaśniewskim omawiał szereg spraw m.in. rozszerzenie NATO, stosunki z Rosją i Ukrainą, wsparcie przez USA programu modernizacji polskich sił zbrojnych, polsko-amerykańską współpracę gospodarczą i protokół z Kioto. Bush przedstawił też pomysł stworzenia globalnego systemu antyrakietowego. Podczas wizyty prezydenta USA podpisano również porozumienie, na mocy którego Polska mogła korzystać z amerykańskich preferencji celnych GSP po 30 września 2001 roku, oraz porozumienie lotnicze (tzw. Open Sky Agrement), dzięki któremu zwiększył się dostęp samolotów LOT do portów lotniczych w Stanach Zjednoczonych

W 2003 roku amerykański prezydent przyleciał do Krakowa w drodze do Rosji na obchody 300-lecia Petersburga. Podczas przemówienia na Wawelu przedstawił Inicjatywę przeciwko Proliferacji Broni Masowego Rażenia (Proliferation Security Initiative - PSI).

Ostatnia wizyta Busha miała miejsce 8 czerwca 2007 roku. Tym razem prezydent USA spotkał się z Lechem Kaczyńskim, a rozmowy dotyczące głównie tarczy antyrakietowej i bezpieczeństwa energetycznego toczyły się w nieoficjalnej atmosferze w prezydenckiej rezydencji w Juracie. Na późniejszej konferencji prasowej amerykański prezydent rozpoczął swoje wystąpienie od pogratulowania Lechowi Kaczyńskiemu z okazji narodzin drugiej wnuczki.

Komentarze (1)Add Comment
...
Napisane przez Andrzej, 2010.04.19 11:48
Małe uzupełnienie dotyczące udziału prezydenta George Bush seniora w pogrzebie Ignacego Jana Paderewskiego. Prezydent Bush uczestniczył w ceremonii złożenia prochów I.J. Paderewskiego w krypcie Katedry Warszawskiej w 1992 r przewiezionych z Nowego Lorku, gdzie zmarł 29 czerwca 1941.

Napisz Komentarz
smaller | bigger

busy
Autor: Karina Ocalewska
Drukuj PDF

Ekonomia

najważniejsze informacje z amerykańskiej i globalnej gospodarki

Czytaj więcej >>

Energia

informacje o działaniach wpływających na bezpieczeństwo energetyczne USA i Polski

Czytaj więcej >>

Ekologia

najnowsze trendy i tendencje

Czytaj więcej >>